Tweedemonitor / Kamervraag / Oliehandelaren, corruptie en de financiële sector



Oliehandelaren, corruptie en de financiële sector

Keywords:
Zaaknummer: 2020Z25283

2020Z25283

(ingezonden 17 december 2020)

Vragen van het lid Van Raan (PvdD) aan de minister van Financiën over oliehandelaren, corruptie en de financiële sector

  1. Bent u bekend met het artikel ‘Oliehandelaar Vitol ging tot juli 2020 door met omkoping’ 1), met hierin melding van corruptie en belastingontwijking door Vitol, het grootste Nederlandse bedrijf ter wereld op Shell na?
  2. Wat is uw reactie op de aantijgingen tegen de bedrijven in het artikel, waarin onder meer staat dat Vitol heeft toegegeven dat het zich tussen 2005 en 2020 op grote schaal heeft beziggehouden met het omkopen van Braziliaanse overheidsfunctionarissen, en melding wordt gemaakt van corruptie door SBM Offshore, en verdenkingen van corruptie door grondstoffenhandelaren Trafigura en Glencore? 
  3. Bent u bekend met het rapport ‘Big Business, Low Profile. Shedding light on oil trader Vitol’s operations in Nigeria’ 2), dat aantoont dat Vitol nauwelijks communiceert over hoe het bedrijf omgaat met mensenrechten-, milieu- en corruptierisico’s in de landen waar Vitol opereert, en concludeert dat Vitol, een van de grootste oliehandelaren ter wereld, zich onvoldoende houdt aan de richtlijnen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voor multinationale ondernemingen, in het bijzonder in Nigeria?
  4. Hoe beoordeelt u het gebrek aan transparantie van Vitol in het licht van de oliesector in Nigeria, die regelmatig in het nieuws is vanwege milieuvervuiling en mensenrechtenschendingen?
  5. Bent u bereid om het van oorsprong Nederlandse Vitol aan te sporen om zich actief en volledig aan de OESO-richtlijnen te houden en formeel en proactief te rapporteren over hoe het bedrijf omgaat met mensenrechten-, milieu- en corruptierisico’s in de landen waarin het opereert, zeker als deze gekenmerkt worden door fragiliteit en conflict? Zo niet, waarom niet?
  6. Heeft u, sinds het ministerie van Buitenlandse Zaken in april de olie- en gassector heeft aangesproken op de weigering om een plan van aanpak op te stellen ondanks het verzoek hiertoe van de minister 3), stappen ondernomen richting deze sector om de naleving van de OESO-richtlijnen te bevorderen? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
  7. Welke stappen zet het kabinet om de naleving van internationale normen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, met inbegrip van het voorkomen en tegengaan van corruptie en belastingontwijking door bedrijven in de olie- en gassector, te bevorderen in de periode tot de invoering van due diligence-wetgeving?
  8. Bent u bekend met het feit dat drie Nederlandse banken, ABN AMRO, ING en de Rabobank, al jarenlang Vitol financieren, en volgens publieke bronnen, opgenomen in het rapport ‘Big Business, Low Profile. Shedding light on oil trader Vitol’s operations in Nigeria’ 4) tussen 2015 en 2019, gesyndiceerde leningen hebben verstrekt aan Vitol?
  9. Bent u bereid om deze drie banken aan te sporen om de OESO-richtlijnen volledig en met inbegrip van de zes due diligence-stappen actief toe te passen op hun financiering van Vitol en andere oliehandelaren die werkzaam zijn in hoog-risicolanden ten aanzien van conflicten, mensenrechten, milieu en corruptie? Zo niet, waarom niet?
  10. Bent u van mening dat Nederlandse banken die oliehandelaren fors financieren, deze financieringen dienen mee te nemen in hun klimaatrapportages als gevolg van hun ‘commitment van de financiële sector’ aan het Klimaatakkoord van de regering? Zo nee, waarom niet?
  11. Kunt u bevestigen dat een gebrek aan transparantie bij oliehandelaren zoals Vitol, de kwaliteit van de klimaatrapportages van financiële instellingen kan beïnvloeden? Op welke manieren kan een gebrek aan transparantie en inzichtelijkheid de kwaliteit van klimaatrapportages beïnvloeden volgens u?
  12. Hoe is het volgens u op dit moment gesteld met de inzichtelijkheid en transparantie van andere niet-beursgenoteerde bedrijven op het gebied van internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) en duurzaamheid?
  13. Kent u het rapport ‘Research note on Dutch banks and corruption’ 5) waaruit blijkt dat ABN AMRO, ING en Rabobank tussen 2014 en 2017 8,9 miljard dollar leenden aan vier bedrijven (Gunvor, Odebrecht, Shell en SBM Offshore) die langjarig betrokken zijn geweest bij corruptieschandalen in de mijnbouw-, bouw- en oliesector en bent u bekend met nieuwe ontwikkelingen en aantijgingen van corruptie tegen deze bedrijven in het afgelopen jaar? 6)
  14. Bent u ermee bekend dat volgens dit rapport deze banken in voor- en najaar 2018 zijn benaderd met de vraag of zij deze klanten hebben aangesproken (engagement) op het voorkomen van corruptie, maar dat geen van deze banken bereid was om openheid te geven aan onderzoekers hierover en geen van deze banken hierover via publieke kanalen openheid heeft gegeven?
  15. Heeft u al kennisgenomen van de inhoud van het rapport ‘Corruption in the Great Lakes Region and Possible Ties to the Dutch Financial System’, in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat duidelijk aangeeft dat er risico’s zijn dat de Nederlandse financiële sector betrokken raakt bij corruptie, belastingontduiking en het witwassen van geld afkomstig uit onder meer de olie- en mijnbouwsector in het Grote Meren-gebied in Afrika? 7)
  16. Heeft u kennisgenomen van het dringende advies van The Sentry om een aantal urgente stappen te nemen ter voorkoming van misbruik van het Nederlandse financiële en bedrijfssysteem door corrupte actoren en politiek prominente personen (PEP's) te identificeren, te verstoren en te voorkomen?
  17. Kunt u aangeven welke stappen de regering concreet gaat ondernemen naar aanleiding van de dringende aanbevelingen van The Sentry aan de Nederlandse regering, en de dringende aanbevelingen aan Nederlandse banken?
  18. Bent u van mening dat banken de OESO-richtlijnen volledig moeten toepassen voor al hun financieringen? Zo ja, geldt dit ook voor de OESO-richtlijn over corruptie en de zes due diligence-stappen van de OESO-richtlijnen? Zo nee, waarom niet?
  19. Bent u bereid om de banken aan te sporen om de OESO-richtlijn over corruptie en de zes due diligence-stappen van de OESO-richtlijnen actief na te leven ten aanzien van al hun klanten en in het bijzonder zakelijke klanten die al jaren betrokken zijn bij corruptieschandalen, en hierover te communiceren naar stakeholders en maatschappij volgens tenminste één van de drie opties zoals genoemd in het advies 8) van NautaDutilh? Zo nee, waarom niet?
  20. Bent u van mening dat alle bovenstaande bedrijven die betrokken zijn bij corruptieschandalen en/of belastingontwijking aanvullende maatregelen dienen te nemen om corruptie en belastingontwijking actief tegen te gaan en te voorkomen, de OESO-richtlijnen over corruptie en belastingen, en de zes due diligence-stappen van de OESO-richtlijnen actief moeten naleven, en volledig mee dienen te werken met alle lopende en eventueel nog te volgen rechtszaken tegen corruptiepraktijken en belastingontwijking? Zo niet, waarom niet?
  21. Deelt u de opvatting dat bovenstaande voorbeelden aangeven dat verplichte due diligence-wetgeving, gebaseerd op de volledige OESO-richtlijnen, in Nederland en indien mogelijk Europa wenselijk is? Waarom wel of niet?
  22. Kunt u de vraag beantwoorden of verplichte wet- en regelgeving, zoals verplichte due diligence-wetgeving, nodig is in het licht van de initiatiefnota ‘Verduurzaming van de financiële sector’ 9) waarin geconstateerd wordt dat op belangrijke onderdelen sturend beleid afwezig is?

1) FD, 8 december 2020 (https://fd.nl/beurs/1366934/oliehandelaar-vitol-ging-tot-juli-2020-door-met-omkoping)

2) SOMO, 20 oktober 2020 (https://www.somo.nl/nl/big-business-low-profile)

3) Kamerstukken 26485, nrs. 330 en 306

4) SOMO, 20 oktober 2020 (https://www.somo.nl/nl/big-business-low-profile)

5) Eerlijke Bankwijzer 21 februari 2019 (https://eerlijkegeldwijzer.nl/media/494806/2019-02-qic-dutch-banks-and-corruption.pdf), Trouw, 21 februari 2019 (https://www.trouw.nl/nieuws/eerlijke-bankwijzer-grote-banken-lenen-miljarden-aan-bedrijven-die-betrokken-zijn-bij-corruptie~bb69769a)

6) NRC, 21 juli 2020 (https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/21/alles-ademde-corruptie-dat-wist-shell-ook-zegt-aanklager-a4006608), Reuters, 30 november 2020 (https://www.reuters.com/article/us-sbm-offshore-swiss-corruption-idUSKBN28A2JH), Bloomberg 17 oktober 2019 (https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-10-17/gunvor-strikes-95-million-deal-with-swiss-to-end-congo-probe)

7) The Sentry, 15 december 2020 (https://thesentry.org/2020/12/15/5091/red-flags-dutch-financial-system-report-warns-links-corruption-violence)

8) NautaDutilh, 29 juni 2017 (https://www.imvoconvenanten.nl/-/media/imvo/files/banking/news/nautadutilh-legal-report.pdf?la=nl&hash=0D153957C848BA1EAD5010309C7F1BA7), pagina 14

9) Kamerstuk 35446, nr. 2

Indiener

Lammert van Raan (PvdD)


Gericht

Wopke Hoekstra (CDA)


Access ( 18535 )

Publicatiedatum
17 December 2020



Gerelateerd

Oliehandelaren, corruptie en de financiële sector

Het bericht '‘Geheim’ telefoonverkeer legt ernstige corruptie bij politie bloot'

Het bericht 'Geheim telefoonverkeer legt ernstige corruptie bij politie bloot'

Belemmeringen voor verduurzaming van de financiële sector

Nederlandse bedrijven een mogelijk zeer schadelijke rol spelen bij uitbuiten van Angola

De commodificatie van water en waterroof door Nederlandse financiële instellingen

Het bericht ‘Baggerbedrijf Van Oord betrokken bij mensenrechtenschendingen in Angola’

Recente ontwikkelingen in de strijd tegen corruptie in Oekraïne

© 2017-2020 Tweedemonitor

Contact: Info [at] tweedemonitor.nl