Tweedemonitor / Kamervraag / Antwoord op vragen van de leden Sjoerdsma, Van Helvert, Voordewind, Van Rooijen, Ploumen, Van Ojik, Van der Staaij en Kuzu over de uitvoering van de motie inzake Magnitsky-sancties



Antwoord op vragen van de leden Sjoerdsma, Van Helvert, Voordewind, Van Rooijen, Ploumen, Van Ojik, Van der Staaij en Kuzu over de uitvoering van de motie inzake Magnitsky-sancties

Keywords:
Zaaknummer: 2018D47982

Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de schriftelijke vragen gesteld door de leden Sjoerdsma, Van Helvert, Voordewind, Van Rooijen, Ploumen, Van Ojik, Van der Staaij en Kuzu over de uitvoering van de motie inzake Magnitsky-sancties. Deze vragen werden ingezonden op 20 september 2018 met kenmerk 2018Z16420.

De Minister van Buitenlandse Zaken,

Stef Blok

[Ondertekenaar 1]

[Ondertekenaar 2]

[Ondertekenaar 3]

[Ondertekenaar 4]


Antwoorden van de Minister van Buitenlandse Zaken op vragen van de leden Sjoerdsma (D66), Van Helvert (CDA), Voordewind (ChristenUnie), Van Rooijen (50PLUS), Ploumen (PvdA), Van Ojik (GroenLinks), Van der Staaij (SGP) en Kuzu (DENK) over de uitvoering van de motie inzake Magnitsky-sancties

Vraag 1

Kunt u zich uw brief van 5 juli 2018 herinneren, waarin u stelde dat u voornemens was tijdens een volgende Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) een concreet voorstel te doen aan uw Europese collega’s inzake een EU-mensenrechtensanctieregime? 1)

Antwoord

Ja.

Vraag 2
Heeft u dit voorstel tijdens een van de afgelopen RBZ's gedaan? Zo ja, welk voorstel heeft u gedaan? Kunt u dit voorstel aan de Kamer doen toekomen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Tijdens het Gymnich overleg van 30-31 augustus jl. heb ik voorgesteld om in EU kader te gaan werken aan een ‘EU global human rights sanctions regime’ en heb ik dit idee nader toegelicht (ref ook Kamerstuk 21 501-02, nr. 1902 van 5 september jl. en Kamerstuk 32 735, nr. 205 van 5 juli jl.). Een thematisch sanctieregime tegen mensenrechtenschenders zou een waardevolle aanvulling kunnen zijn op het bestaande Europese externe mensenrechteninstrumentarium en de geografische sanctieregimes. Met een dergelijk sanctieregime kan wereldwijd worden ingezet op het instellen van persoonsgerichte sancties tegen mensenrechtenschenders, zoals bijvoorbeeld bevriezing van tegoeden en reisbeperkingen, met als doel hun gedrag te veranderen. Daarnaast kan er een preventief effect van uitgaan richting andere (potentiële) mensenrechtenschenders.

Vraag 3
Wat was de reactie ten tijde van de RBZ op het betreffende voorstel?

Vraag 4
Welke landen waren positief over het voorstel?

Vraag 5
Welke landen stonden neutraal tegenover het voorstel?

Vraag 6
Welke landen waren negatief over het voorstel?

Antwoord vragen 3, 4, 5 en 6

Van verschillende EU-lidstaten is inmiddels een positieve reactie op dit Nederlandse initiatief ontvangen. Ook hebben enkele lidstaten aanvullende vragen gesteld ten behoeve van hun positiebepaling. Vooralsnog zijn geen uitgesproken negatieve reacties ontvangen.

Vraag 7
Bent u bereid dit najaar, uiterlijk tijdens de RBZ in oktober, het voorstel formeel in te dienen?

Antwoord

Het voorstel om in EU-verband een mensenrechtensanctieregime op te zetten, kan niet als vanzelfsprekend rekenen op steun van alle lidstaten. Een dergelijk voorstel kan alleen worden aangenomen als alle lidstaten instemmen. Door het voorstel formeel te agenderen voordat er voldoende steun voor is, ontstaat het risico dat het voorstel weggestemd wordt. Daarom wordt veel diplomatiek noodzakelijk voorwerk verricht in Den Haag, in Brussel en in Europese hoofdsteden, en breng ik het idee op zowel in bilaterale gesprekken als in EU-verband.

Vraag 8
Kunt u zich uw stelling herinneren dat het kabinet grote vraagtekens plaatst bij de doeltreffendheid van het invoeren van een dergelijk sanctieregime op nationaal niveau? Hoe verhoudt deze uitspraak zich tot het feit dat door Canada, de Baltische Staten en Groot-Brittannië – zoals u in uw brief beschrijft – wel dergelijke wetgeving op nationaal niveau is ingevoerd? Waarom acht u een dergelijk sanctieregime op nationaal niveau derhalve niet doeltreffend?

Antwoord

De genoemde sanctieregimes betreffen onder meer reisbeperkingen, al dan niet in samenhang met een bevriezing van tegoeden. In de context van de EU zou een dergelijk sanctieregime op Nederlands niveau weinig effectief zijn omdat het niet doeltreffend te handhaven is. In Schengen is afgesproken dat er geen grenscontroles plaatsvinden tussen de landen die bij Schengen zijn aangesloten. Iemand die op een Nederlandse sanctielijst staat, kan dan nog steeds vrij reizen binnen het Schengengebied en bij afwezigheid van grenscontroles zal het lastig blijken om de feitelijke toegang tot Nederland te voorkomen. Hetzelfde geldt voor een nationale bevriezing van tegoeden. Niets belet de betrokkene om zijn tegoeden in een EU-buurland aan te houden en vandaaruit zijn financiële transacties te doen. Daardoor heeft een nationaal sanctieregime slechts zeer beperkte impact en acht het kabinet het vooralsnog verstandig de inspanningen te blijven richten op een Europees regime. Tot slot dient opgemerkt te worden dat het VK op dit moment slechts de wettelijke basis heeft gecreëerd om een puur nationaal mensenrechtensanctieregime op te zetten maar nog geen daadwerkelijk mensenrechtensanctieregime heeft opgezet.

Vraag 9

Bent u het eens dat de door de Kamer aangenomen motie-Omtzigt c.s. 2) uitgevoerd dient te worden, te weten dat het kabinet Magnitsky-wetgeving op nationaal niveau voorbereidt indien het niet lukt om tot Europese consensus op dit punt te komen? Zo ja, bent u bereid deze motie uit te voeren en op welke termijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Om een effectief sanctieregime tegen mensenrechtenschenders op te zetten is de EU-route nog altijd de beste optie en daar zal ik mij de komende tijd voor blijven inzetten. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken organiseert in november een hoogambtelijke bijeenkomst voor EU-lidstaten en enkele gelijkgezinde landen om het concept van een mensenrechtensanctieregime verder te ontwikkelen en de steun hiervoor binnen de EU verder uit te bouwen. Na deze bijeenkomst zal ik uw Kamer nader informeren over de voortgang op dit onderwerp.

1 ) Brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 5 juli 2018 over uitvoering motie-Omtzigt c.s. inzake Magnitsky-sancties (Kamerstuk 32 735, nr. 205).

2 ) Kamerstuk 22 112, nr. 2529.


Gerelateerd

De uitvoering van de motie inzake Magnitsky-sancties

Het beëindigen van vluchten naar Teheran door KLM en de gevolgen van Amerikaanse secundaire sancties

Het bericht ‘VN wil sancties tegen bedrijven uit Myanmar, ook Shell betrokken’

Mogelijke sancties van de VS op Nederlandse bedrijven

Het voornemen om nieuwe sancties aan Noord-Korea op te leggen

Het doordrukken van groei op Schiphol terwijl krimp nodig is om binnen de grenzen van klimaat, leefomgeving en veiligheid van mens en dier te blijven.

Sancties tegen bedrijven die gelieerd zijn aan het militaire regime in Myanmar

Maatregelen van Duitsland, Frankrijk en het VK om Amerikaanse secundaire sancties te omzeilen

© 2017-2019 Tweedemonitor

Contact: Info [at] tweedemonitor.nl