Antwoord op vragen van de leden Bruins Slot en Peters over de zorg voor en begeleiding van (oud-)topsporters


Gekoppelde kamervragen

De zorg voor en begeleiding van (oud-)topsporters (7 februari 2019)
Publicatiedatum:
21 februari 2019
2019D07634

Het betreft hier een Reactie op kamervraag,
behorend tot de commissie Medische Zorg

Download kamerstuk
Officiele Link

Bruno Bruins VVD
Indiener


Geachte voorzitter,

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van de Kamerleden Bruins Slot (CDA) en Peters (CDA) over de zorg voor en begeleiding van (oud-)topsporters (2019Z02382).

Hoogachtend,

de minister voor Medische Zorg

en Sport,

Bruno Bruins


Antwoorden op Kamervragen van de Kamerleden Bruins Slot (CDA) en Peters (CDA) over de zorg voor en begeleiding van (oud-)topsporters. (2019Z02382)

1

Bent u op de hoogte van het symposium “Mental Health in Elite Sport” dat afgelopen najaar in het Europees Parlement is gehouden? 1)

Antwoord 1

Ja.

2

Klopt het dat topsporters vaker dan gemiddeld met (mentale) problemen te maken krijgen na de carrière, mede omdat zij gewend zijn de eigen grenzen voortdurend te verleggen en er bovendien een taboe op het onderwerp heerst? 2) In hoeverre kan dit gepaard gaan met verslavingsproblematiek?

3

Zijn er bij u onderzoeken bekend naar de specifieke mentale kwetsbaarheid van voormalig topsporters dan wel naar de mate waarin topsporters na het beëindigen van hun topsportcarrière verslavingsproblematiek ontwikkelen?

Antwoord 2 en 3

In 2016 is een prevalentieonderzoek gedaan naar (indicatoren voor) symptomen van mentale problemen bij (voormalige) Nederlandse topsporters. [1] Tijdens een periode van 4 weken werd bij 203 huidige topsporters van 6% alcoholgebruik tot 45% angst- en depressieproblemen vastgesteld en bij 282 oud-topsporters van 18% stressproblemen tot 29% angst- en depressieproblemen vastgesteld.

Deze studie gaf aan dat het voorkomen van deze mentale problemen bij huidige en oud-topsportersvergelijkbaar is met de prevalentie van deze mentale problemen in de Nederlandse bevolking. Een hoger aantal zware blessures, operaties, recente belastende leefsituaties, ontevredenheid met de voorbije topsportcarrière en een lagere graad van sociale steun bleken gerelateerd aan

het voorkomen van symptomen van mentale problemen bij zowel huidige als oud-topsporters.

Op internationaal vlak is er over de afgelopen veertig jaar vrij uitgebreid onderzoek verricht naar het voorkomen van psychologische problemen bij oud-topsporters. De belangrijkste gerapporteerde problemen zijn onder andere het psychologisch effect van fysieke problemen (bijvoorbeeld blessures, gewichtstoename, hersenschudding), identiteitsproblemen, financiële problemen en studie- en beroepsproblemen Verslavingsproblematiek wordt niet (meer) als een duidelijke problematiek bij oud-topsporters geïdentificeerd.


4

Klopt het dat er binnen TeamNL sinds 2014 wel specifiek wordt ingezet op het domein prestatiegedrag als vast onderdeel van het centrale team van experts, maar dat er geen structurele advies, zorg en begeleiding voor topsporters na de carrière bestaat? Zo nee, welke structurele advies, zorg en begeleiding is er dan wel?

Antwoord 4

Sinds een aantal jaar zet NOC*NSF TeamNL in op de begeleiding van topsporters en talenten waarbij al tijdens de topsportcarrière aandacht gaat naar de voorbereiding op het einde van de topsportcarrière met bijbehorende uitdagingen op verschillende gebieden. Psychologische en psychiatrische begeleiding maakt hier nadrukkelijk onderdeel van uit en betrokken experts (dit kunnen sport-, gezondheids- en/of klinisch psychologen en psychiaters zijn) zijn allemaal verbonden aan de TeamNL Experts Prestatiegedrag.

Sinds 2017 is NOC*NSF het project TeamNL@Work opgestart, met financiering van het ministerie van VWS. Dit project is specifiek gericht op het aanbieden van ondersteuning aan topsporters in de voorbereiding op het carrière-einde en aan gestopte topsporters. Wanneer topsporters zich melden met een vraag of behoefte wordt op maat gekeken welke begeleiding hier het beste bij past. Zo wordt bijvoorbeeld voorzien in (studie)loopbaanbegeleiding, arbeidsmarktoriëntatie, werkervaringsplekken, ondersteuning op psychisch/psychosociaal vlak, competentieontwikkeling, etc. (zie ook: https://teamnlatwork.nocnsf.nl ).

De ondersteuning op psychisch/psychosociaal vlak wordt aangeboden via de experts die ook beschikbaar zijn voor de nog actieve topsporters. Hierbij is specifieke aandacht voor het voorkómen van psychologische problemen tijdens een post-Olympisch/Paralympisch seizoen of bij beëindiging van de topsportcarrière.

5

Ziet u in recente voorbeelden van oud-topsporters 3) die na de carrière in een zwart gat zijn gevallen reden om –samen met NOC*NSF en/of oud-topsporters zelf – een ondersteuningsprogramma op te zetten waar oud-topsporters voor advies, zorg en begeleiding aan kunnen kloppen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

De multidisciplinaire ondersteuning vanuit het project TeamNL@Work vormt een sterke basis om topsporters voor te bereiden op en te begeleiden tijdens en na het einde van hun topsportcarrière. Hierbij wordt samengewerkt met succesvolle initiatieven van oud-topsporters gericht op het begeleiden van topsporters naar een volgende uitdaging in hun leven (o.a. De SportMaatschappij, Fanbased, Sporttop). Het project is nog volop in ontwikkeling en NOC*NSF zal de komende tijd dan ook kijken naar hoe de huidige ondersteuning verder verrijkt kan worden, met de inbreng van oud-topsporters.

1) De Morgen, “Pijn en twijfels maken een topsporter sterker, of toch niet? Experts vragen voor meer aandacht voor mentale gezondheid van atleten”,
10 oktober 2018

2) Medisch Contact, “Mateloosheid aan de top”, 1 juli 2015

3) NOS, “Rudi Lubbers en het gevecht van zijn leven” (27 januari 2019), EenVandaag, “Een TV-optreden trok Gert Jakobs uit zijn ‘zwarte gat’ (29 januari 2019), Omroep Brabant, “Rini Wagtmans coördineert hulpactie voor berooide Rudi Lubbers in koud Bulgarije” (28 januari 2019)



[1] Gouttebarge V., Jonkers R., Moen M., Verhagen E., Wylleman P., & Gino Kerkhoffs G. (2017) The prevalence and risk indicators of symptoms of common mental disorders among current and former Dutch elite athletes, Journal of Sports Sciences, 35:21,2148-2156.


contact: info@tweedemonitor.nl of @tweedemonitor
Wijzig cookie instellingen