Tweedemonitor / Kamervraag / Antwoord op vragen van de leden Voordewind, Karabulut, Ploumen, Van Raan, Van Ojik, Van Helvert en Van der Staaij over de mensenrechtensituatie in West-Papua



Antwoord op vragen van de leden Voordewind, Karabulut, Ploumen, Van Raan, Van Ojik, Van Helvert en Van der Staaij over de mensenrechtensituatie in West-Papua

Keywords:
Zaaknummer: 2021D01115

AH 1301

2020Z22582

Antwoord van minister Blok (Buitenlandse Zaken), minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 12 januari 2021)

Vraag 1

Kunt u een overzicht geven van Nederlandse wapenleveranties aan Indonesië over de afgelopen vijf jaar, uitgesplitst naar product en hoeveelheid? Deelt u de mening dat er geen wapens, munitie of materieel aan Indonesië geleverd zouden mogen worden die op een of andere manier ingezet zouden kunnen worden bij de onderdrukking van de bevolking van West-Papua? Hoe vergewist u zich ervan dat dit ook niet gebeurt?

Antwoord

Product

Prijs

Datum

Deel voor F-16 gevechtsvliegtuig

45768

04-11-2015

Communicatiesystemen

1973000

24-12-2015

Delen en gereedschappen voor radar- en C3 systemen

500000

12-01-2016

Delen voor radar- en C3-systemen

1500000

15-01-2016

Delen voor gevechtsvliegtuigen

120000

25-02-2016

Programmatuur voor radar- en C3-systemen

10000

16-03-2016

Delen voor radar- en C3-systemen

1448391

20-05-2016

Banden voor een militaire transporthelikopter

4275

30-06-2016

Deel voor radar- en C3-systeem

17000

01-07-2016

Delen van fregatten

50000000

02-08-2016

Reservedelen voor marineschepen

22500000

22-08-2016

Nachtzichtkijkers

7500

25-08-2016

Delen voor C-130 transportvliegtuigen

17000

25-10-2016

Delen voor rondzoekradarsystemen

1511515

08-12-2016

Delen voor rondzoekradarsystemen

40000

08-12-2016

Banden voor Super Puma helikopters

18355

23-12-2016

Radar en C3 systemen met toebehoren

196425000

27-12-2016

Delen voor radar- en C3-systemen

2000000

17-01-2017

Delen voor radar- en C3-systemen

2000000

18-01-2017

Thermische camera's

358560

24-01-2017

Delen voor Alligator amfibievoertuigen

150000

22-03-2017

Delen voor Alligator amfibievoertuigen

45750

06-04-2017

Technologie en programmatuur voor radarsystemen

100

12-04-2017

Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen

28000

04-05-2017

Delen voor Alligator amfibievoertuigen

48000

04-05-2017

Decompressiekamer

415035

07-06-2017

Diverse delen voor marine schepen

22500000

13-07-2017

Delen voor communicatiesystemen

25000

01-09-2017

Decompressiekamer

464935

08-09-2017

Delen voor vliegsimulatiesystemen

45810

19-10-2017

Delen voor radar en C3 systemen

196419100

20-10-2017

Delen voor marineschepen

1000000

08-11-2017

Training voor gebruik decompressiekamer

19860

23-11-2017

Delen voor radar- en C3-systemen

1703483

22-01-2018

Delen voor radar- en C3-systemen

1905000

22-01-2018

Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen

22000

30-03-2018

Technologie en software voor radarsystemen

100

01-05-2018

Bevoorradingssysteem

2275000

13-07-2018

Diverse delen voor marine schepen

16560270

24-07-2018

Communicatiesystemen

25000

20-08-2018

Brandstofvulinstallatie voor op zee

45000

21-08-2018

Delen voor fregatten

100000

26-10-2018

Technologie voor scheepsontwikkelingen

83500

08-11-2018

Delen voor vaartuigen

194948272

07-12-2018

Delen voor radar- en C3-systemen

1558483

14-02-2019

Delen voor radar- en C3-systemen

1748000

14-02-2019

Programmatuur voor een geweervuurlokalisatiesysteem

100000

27-02-2019

Akoestische sensoren

200000

27-02-2019

Warmtebeeldcamera's

735185

11-04-2019

Warmtebeeldcamera's

737185

12-04-2019

Deel voor F-16 gevechtsvliegtuigen

114900

26-04-2019

Deel voor een Hawk simulatiesysteem

44300

29-05-2019

Delen voor fregatten

2630840

21-08-2019

Bevoorradingssysteem incl. technologie en toebehoren.

2275000

02-09-2019

Vliegtuigbanden voor Puma helikopters

8565

11-11-2019

Technologie voor radar- en C3-systemen

250000

18-11-2019

Delen voor fregatten

128056792

31-12-2019

Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen

1558483

07-02-2020

Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen

1558483

07-02-2020

Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen

1458000

21-02-2020

Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen

1458000

21-04-2020

Delen, software, technologie voor radar- en C3-systemen

1558483

01-05-2020

Technologie voor scheepsontwikkeling

4500000

28-05-2020

Radar en C3-systemen en technologie

34200000

02-06-2020

Delen en technologie voor simulatiesystemen

7701

16-06-2020

Delen voor F-16 gevechtsvliegtuigen

177884

02-09-2020

Alle vergunningaanvragen voor uitvoer van militaire goederen worden case-by-case op basis van de aard van de goederen en het eindgebruik getoetst aan de acht criteria van het EU Gemeenschappelijk Standpunt Inzake Wapenexport. Dit geldt ook voor de aanvragen voor uitvoer naar Indonesië. Daarbij wordt de situatie in Papua en West-Papua (hierna: Papua) meegewogen, onder meer ten aanzien van criterium 2 (eerbiediging van mensenrechten en naleving van het internationaal humanitair recht) en criterium 3 (interne conflicten).

Exportcontrole beoogt te voorkomen dat goederen/technologie op ongewenste wijze worden ingezet. Als er een risico bestaat dat het materieel onrechtmatig gebruikt wordt tegen de eigen bevolking, bijvoorbeeld in de situatie van Papua, dan zal er geen vergunning worden verleend. De zeer zorgvuldige risico-inschatting wordt voorafgaand aan de uitvoer gemaakt. Nederland kan goederen/technologie, nadat deze uitgevoerd zijn en van eigendom veranderd, niet blijven monitoren. We hebben niet de rechtsmacht in landen om dat te doen, noch de capaciteit om eenmaal uitgevoerde goederen te blijven volgen. Ook wanneer er zorgen zijn over mensenrechten of een intern conflict in het ontvangende land, kan het voorkomen dat vergunningaanvragen naar dat land positief worden beoordeeld. In die gevallen blijkt dan uit de toetsing dat de goederen in kwestie niet, of niet op negatieve wijze, van invloed zijn op die mensenrechtensituatie en/of het interne conflict.

Vraag 2

Is de externe financiering van het Community Policing Programme inmiddels uitgefaseerd? Bent u van mening dat dit programma nu succesvol voortgezet wordt door politie en gemeenschappen zelf? Waar blijkt dit volgens u uit? Zijn er door Nederland getrainde politiemensen betrokken geweest bij geweld tegen de lokale bevolking? Hoe treedt de politie op in het conflict tussen de Papua-bevolking en de Indonesische overheid?

Antwoord

De Nederlandse bijdrage aan het Community Policing Programme liep tot juli 2019. Gemeenschappen in Papua en de Molukken zetten het programma nu met eigen middelen voort. Een belangrijke indicatie hiervoor is bijvoorbeeld dat op het eind van de Nederlandse ondersteuning reeds 78% van de financiering door lokale overheid, politie en andere lokale financiering geschiedde. Ook is de door het project ontwikkelde en uitgerolde aanpak voor community policing in 80 andere gemeenschappen succesvol gerepliceerd (naast 22 gemeenschappen waarin de fora opgezet werden als onderdeel van het door Nederland gesteunde project met IOM).

De community policing officers die met het programma ondersteund zijn, zijn ongewapende wijkagenten die in de gemeenschap aanwezig zijn. Deze agenten spelen een rol bij bemiddeling van lokale conflicten die burgers onderling hebben en bij lokale veiligheidskwesties, niet bij ordehandhaving. De Community Policing Forums (CPF’s) hebben in de afgelopen jaren o.m. een rol gespeeld in het adresseren van zaken van lokale veiligheid, huiselijk geweld, en landconflicten.

Vraag 3

Bent u geïnformeerd over de Papua People's Petition (PRP) tegen de verlenging van de Special Autonomy, die gesteund wordt door 90 maatschappelijke organisaties? Zo niet, bent u bereid dit na te vragen bij de Indonesische autoriteiten? Deelt u de bezwaren en zorgen van deze organisaties tegen deze Special Autonomy?

Antwoord

Ik ben bekend met de petitie waarin diverse organisaties zich uitspreken tegen de verlenging van de speciale autonomie in Papua. De Nederlandse regering dringt bij de Indonesische autoriteiten aan op een constructieve dialoog met de bevolking in Papua, ook over de toekomst van de speciale autonomie status voor de beide provincies.

Vraag 4

Heeft de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN West-Papua al bezocht? Bent u bereid om bij de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN na te vragen of zij uitgenodigd is om het gebied te bezoeken? Bent u bereid bij de Indonesische autoriteiten en in de VN-Mensenrechtenraad aan te dringen op een bezoek van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN heeft Papua nog niet bezocht, mede omdat een bezoek door de coronacrisis tijdelijk vrijwel onmogelijk is geworden. Wel heeft zij een staande uitnodiging voor een bezoek aan Indonesië. De Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de VN heeft hierover op 3 december jl. met het kabinet van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten gesproken. Hierbij heeft Nederland aangegeven dat zij een bezoek door de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten aan Papua belangrijk acht. Nederland zal ook bij de eerstvolgende gelegenheid nogmaals bij de Indonesische autoriteiten aangeven dat het belangrijk is dat een dergelijk bezoek zo spoedig mogelijk plaatsvindt.

Vraag 5

Hebben journalisten inmiddels vrij toegang tot West-Papua? Zo nee, bent u bereid bij de Indonesische autoriteiten na te vragen waarom die toegang niet vrij is en er bovendien op aan te dringen dat journalisten wel toegang krijgen tot het gebied?

Vraag 6

Bent u bereid de moord op de christelijke voorganger Yeremia Zanambani bilateraal en ook in de VN-Mensenrechtenraad aan te kaarten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Kunt u de huidige mensenrechtensituatie van de bevolking van Papua beschrijven? Kunt u een overzicht geven van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde mensenrechtenschendingen in West-Papua?

Antwoord op vragen 5, 6 en 7

De mensenrechtensituatie in Papua kent diverse zorgpunten, waaronder geweldsincidenten tegen burgers, maar ook de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de positie van mensenrechtenverdedigers en (lokale) journalisten. Het ministerie en de Nederlandse ambassade in Jakarta hebben regelmatig contact met maatschappelijke organisaties die deze situatie monitoren. Desondanks beschik ik niet over een totaaloverzicht van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde mensenrechtenschendingen in West-Papua.

De situatie in Papua, inclusief de mensenrechten, is een vast onderdeel van de bilaterale dialoog tussen Nederland en Indonesië. Zo heb ik de mensenrechtensituatie in de twee provincies bij de Indonesische coördinerende minister van Politieke, Juridische en Veiligheidszaken aangekaart tijdens het staatsbezoek in maart jl. Bij deze gelegenheid heb ik ook het belang van vrije toegang voor journalisten benadrukt. Het is voor journalisten nog steeds moeilijk om naar Papua te reizen. Ook op hoogambtelijk niveau wordt de zorg over de mensenrechtensituatie in Papua regelmatig aan de Indonesische autoriteiten overgebracht. De moord op Yeremia Zanambani is besproken tijdens recent hoogambtelijk overleg met Indonesië in november jl. Nederland zal tijdens de Universal Periodic Review (UPR) van Indonesië in 2021 aandacht vragen voor een goede afsluiting van het onderzoek naar de daders van deze moord.

Vraag 8

Kunt u een overzicht geven van de door maatschappelijke organisaties en media gedocumenteerde schade aan milieu, leefomgeving en klimaat die door internationale mijnbouwbedrijven, de olie- en gasindustrie en door boskap aangericht wordt in West-Papua? En kunt u aangeven of en op welke manier Nederlandse bedrijven betrokken zijn bij deze activiteiten? Zo niet, bent u bereid hierover opheldering te vragen bij de Indonesische autoriteiten en deze aan te spreken op deze schade?

Vraag 9

Hoe kan Nederland er volgens u aan bijdragen dat Indonesië mensenrechten, milieu en leefomgeving van de bevolking van West-Papua meer respecteert?

Antwoord op vragen 8 en 9

Nederland volgt de situatie op het gebied van mensenrechten en het bedrijfsleven en milieu in Papua, en breder in Indonesië nauwgezet. Ik beschik echter niet over een totaaloverzicht van alle gedocumenteerde schade aan milieu, leefomgeving en klimaat in Papua.

Ambassades hebben, zoals omschreven in de IMVO-richtlijnen voor het Nederlandse postennet, vijf kerntaken op IMVO gebied: expertise opbouwen, bewustwording creëren, bedrijfsleven ondersteunen, nagaan of verlenen van steun aan bedrijven gepast is, en agendering van IMVO bij lokale overheden. De ambassade in Jakarta spreekt zodoende regelmatig met Nederlandse bedrijven over het belang van IMVO. Voor zover mij bekend zijn er geen Nederlandse bedrijven betrokken bij de door u genoemde activiteiten. Van Nederlandse bedrijven verwacht het kabinet dat zij zorgvuldigheid toepassen in lijn met de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights. Het is de verantwoordelijkheid van bedrijven zelf om eventuele negatieve impact op mens en milieu te voorkomen en aan te pakken.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (en impact op het milieu als belangrijk onderdeel daarvan) is onderdeel van de dialoog die Nederland met de Indonesische autoriteiten heeft over mensenrechten en duurzaamheid. Zo heeft minister Kaag begin december met haar Indonesische collega Luhut Binsar Pandjaitan gesproken over de nieuwe Omnibuswet, die heeft geleid tot zorgen onder ngo’s en buitenlandse investeerders. Tijdens het gesprek heeft zij de zorgen op het gebied van milieu en arbeidswetgeving gedeeld en aangedrongen op een dialoog met het maatschappelijk middenveld. Daarnaast ondersteunt Nederland in Indonesië versterking van het maatschappelijk middenveld, waaronder ook op het gebied van bedrijfsleven en mensenrechten, duurzaamheid en milieu.


Gerelateerd

De mensenrechtensituatie in West-Papua

Het (mogelijke) gebruik van chemische middelen tijdens militaire operatie in West Papoea door het door het Indonesische leger

Een door Indonesië gearresteerde Papua activist

Arrestaties tijdens mensenrechtendemonstraties in West-Papoea

De invoer van een lading visolie afkomstig uit West-Sahara

Het bericht 'Stop procedure voor de radar in Herwijnen'

Het bezoek van premier Rutte aan Indonesië

Het bericht ‘Inspectie: kankerverwekkende stoffen gemengd in benzine voor West-Afrika’ en de brief naar aanleiding van het ILT-rapport ‘Stookolie voor zeeschepen – Autobrandstoffen voor West-Afrika’

© 2017-2021 Tweedemonitor

Contact: Info [at] tweedemonitor.nl