Tweedemonitor / Kamervraag / Antwoord op vragen van de leden Van Helvert, Omtzigt, Sjoerdsma en Van Nispen over gedetineerdenbegeleiding in het buitenland



Antwoord op vragen van de leden Van Helvert, Omtzigt, Sjoerdsma en Van Nispen over gedetineerdenbegeleiding in het buitenland

Keywords:
Zaaknummer: 2019D31206

Antwoorden van de Minister van Buitenlandse Zaken op vragen van de leden Van Helvert, Omtzigt (beiden CDA), Sjoerdsma (D66) en Van Nispen (SP) over gedetineerdenbegeleiding in het buitenland.

Vraag 1

Bent u het met ons eens dat Nederlandse gedetineerden die vastzitten in het buitenland juridische bijstand moeten kunnen krijgen vanuit Nederland?

Antwoord

Bij de begeleiding van Nederlandse gedetineerden in het buitenland in het kader van consulaire bijstand, gaat het Nederlandse beleid uit van de eigen verantwoordelijkheid van gedetineerden om te voorzien in hun verdediging. Dit in combinatie met de plicht van het land van detentie om een advocaat ter beschikking te stellen indien betrokkenen daartoe zelf niet over de middelen beschikken. Die uitgangspunten zijn vastgelegd in de ‘Staat van het Consulaire 2018’.

Directe juridische bijstand in een strafzaak in het buitenland vindt zelden vanuit Nederland plaats. In de regel zijn alleen lokale advocaten bevoegd en toegelaten om op te treden voor een rechtbank in het buitenland. Een verdachte kan wel de hulp van een buitenlandse advocaat, die niet voor de rechtbank kan optreden, inroepen voor advisering en ondersteuning op de achtergrond.

Op grond van het subsidiekader ‘gedetineerdenbegeleiding buitenland’ geeft het ministerie van Buitenlandse Zaken subsidie voor onder meer aanvullende juridische ondersteuning ten behoeve van Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Het gaat hier om het verschaffen van algemene juridische ondersteuning ten behoeve van een eerlijke en goede rechtsgang, bijvoorbeeld door aan gedetineerden informatie te verlenen over de lokale rechtsgang in het buitenland, de inzet van een lokale advocaat en verzoeken onder de Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen (Wots). Aanvullend betekent dat juridische ondersteuning wordt gegeven bovenop hetgeen de eigen lokale advocaat van de gedetineerde doet of over aspecten die niet tot de verdediging en de primaire taak van de lokale advocaat behoren.

Vraag 2

Bent u het met ons eens dat Nederlandse gedetineerden die vastzitten in het buitenland niet de dupe mogen worden van het feit dat de subsidiesamenwerking tussen PrisonLaw en het Ministerie van Buitenlandse Zaken per 1 juli 2019 is beëindigd?

Antwoord

Op verzoek van Stichting PrisonLAW zelf ontvangt deze organisatie sinds 1 juli 2019 geen subsidie meer van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Uw kamer is hierover uitvoerig schriftelijk geïnformeerd (brieven van 8 oktober 2018, kst-30010-40, 25 oktober 2018, ah-tk-20182019-411, 16 november 2018, ah-tk-20182019-650, 29 november 2018, kst-30010–41, 23 januari 2019, ah-tk-20182019–1263, 15 februari 2019, ah-tk-20182019-1568). Het ministerie van Buitenlandse Zaken was door de opzegging van de subsidierelatie door Stichting PrisonLAW genoodzaakt per 2019 subsidie te verstrekken aan een andere organisatie voor het verlenen van aanvullende juridische ondersteuning aan Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Voor een goede overgang heeft het ministerie in de eerste helft van 2019 zowel de oude als de nieuwe organisatie subsidie verstrekt voor dezelfde activiteit. Het ministerie heeft hierbij het voorstel gevolgd van Stichting PrisonLAW ten aanzien van onder meer de afbouw en overdracht.

Vraag 3

Klopt het dat DutchAdvocates in 2019 530.000 euro subsidie van het Ministerie van Buitenlandse Zaken ontvangt om Nederlandse gedetineerden in het buitenland juridisch te ondersteunen? (1) Aan welke eisen moet DutchAdvocates voldoen om een dergelijke subsidie in ontvangst te mogen nemen?

Antwoord

Nee, het aan de Stichting DutchAdvocates voor het jaar 2019 toegekende subsidiebedrag bedraagt € 352.196,36 en niet, zoals de vraag suggereert, € 530.000. Het bedrag van € 352.196,36 komt grotendeels overeen met het subsidiebedrag van € 325.000 dat Stichting PrisonLAW in 2017 en 2018 voor dezelfde activiteit en een zelfde periode ontving, waarbij het subsidiebedrag aan de Stichting DutchAdvocates voor 2019 is vermeerderd met een eenmalig bedrag aan investerings- en oprichtingskosten.

De eisen voor de subsidieontvanger staan vermeld in het subsidiekader en de subsidiebeschikking. De algemene eisen vloeien voort uit het subsidiekader, zoals gepubliceerd in de Staatscourant, en de subsidiekavel en zijn gelijk voor alle subsidieontvangende organisaties onder een gelijke kavel.

Vraag 4
Kunt u aangeven hoeveel subsidie er verleend is en aan wie voor gedetineerdenbegeleiding in 2016, 2017, 2018 en 2019 en hoeveel er de komende jaren verleend zal worden en aan wie in elk van die jaren?

Antwoord

De Kamer is bij eerdere gelegenheden verscheidene malen geinformeerd over de omvang en ontvangers van subsidieverlening. Hieronder volgt voor de gevraagde jaren een gedetailleerd overzicht.

In de periode 1 april 2015 – 31 december 2016 werden ten behoeve van de begeleiding van Nederlandse gedetineerden in het buitenland navolgende subsidies toegekend:

1. ten behoeve van resocialisatie aan Bureau Buitenland van Reclassering Nederland € 962.500;

2. ten behoeve van maatschappelijke en sociale zorg aan Bureau Buitenland van Reclassering Nederland € 309.750;

3. ten behoeve van juridisch advies aan Stichting PrisonLAW € 496.143;

4. ten behoeve van een tijdschrift aan Stichting Epafras € 131.250.

Onder het subsidiekader ‘gedetineerdenbegeleiding buitenland 2017-2019’ (Stcrt. nr. 42301 van 11 augustus 2016; nr. 44085 van 2 augustus 2017 en nr. 214 van 3 januari 2019) zijn vanaf 2017 navolgende subsidies toegekend:

1. ten behoeve van resocialisatie een totaal subsidiebedrag van € 1.890.850. Dit bedrag is toegekend aan Bureau Buitenland van Reclassering Nederland voor de periode 2017, 2018 en 2019.

2. ten behoeve van maatschappelijke, sociale en geestelijke zorg een totaal subsidiebedrag van € 1.221.880. Daarvan is € 724.905 toegekend aan Bureau Buitenland van Reclassering Nederland t.b.v. maatschappelijke en sociale zorg in 2017, 2018 en 2019 en € 496.975 aan Stichting Epafras voor geestelijke zorg in 2018 en 2019.

3. ten behoeve van een tijdschrift een totaal subsidiebedrag van € 292.133. Dit bedrag is toegekend aan Stichting Epafras voor de periode 2017, 2018 en 2019.

4. ten behoeve van aanvullende juridische ondersteuning een totaal subsidiebedrag van € 1.135.138,36. Daarvan is € 810.442 toegekend aan Stichting PrisonLAW voor de periode 2017, 2018 en de eerste helft van 2019 en € 324.696,36 aan Stichting DutchAdvocates voor het jaar 2019.

Naast hogergenoemde subsidies is aan de Stichting Epafras voor de periode 1 april 2015 tot en met 31 december 2017 een subsidie toegekend ter hoogte van € 476.875 voor de financiering van vaste kosten en voor investeringen voor een aanpassing naar een nieuwe organisatorische vorm die moest passen in de Nederlandse vorm van gedetineerdenbegeleiding per 2015.

De inschrijving onder het subsidiekader ‘gedetineerdenbegeleiding buitenland 2020-2023’ moet nog worden geopend; er zijn per 2020 derhalve nog geen subsidies toegekend.

Vraag 5

Klopt het dat DutchAdvocates regelmatig zaken van Nederlandse gedetineerden in het buitenland weigert? Hoe vaak is dit gebeurd en om welke zaken gaat het?

Antwoord

Stichting DutchAdvocates hanteert een ruim en transparant acceptatiebeleid. DutchAdvocates vraagt geen eigen financiële bijdrage van gedetineerden en sluit geen landen en gedetineerden op voorhand uit. De subsidierelatie vereist dat de subsidieontvanger zelfstandig en onafhankelijk is in het beoordelen en aannemen van individuele zaken. Zo kan DutchAdvocates in voorkomende gevallen van oordeel zijn dat aanvullende ondersteuning door DutchAdvocates geen toegevoegde waarde heeft, bijvoorbeeld omdat de gedetineerde al een (andere) Nederlandse advocaat heeft.

Vraag 6

Klopt het dat DutchAdvocates regelmatig ex-cliënten van PrisonLaw terugverwijst naar PrisonLaw omdat DutchAdvocates hun zaken niet in behandeling wil nemen? Hoe vaak is dit gebeurd en om welke zaken gaat het?

Antwoord

Op voorstel van Stichting PrisonLAW golden afspraken over de overdracht van actieve individuele zaken. Stichting PrisonLAW gaf in 2018 in haar afbouwvoorstel aan in de laatste weken voor beëindiging van de subsidierelatie op 1 juli 2019 alleen de zaken te zullen behandelen die PrisonLAW voortzet, dat de overige zaken zullen zijn afgesloten en dat de dossiers worden gefinaliseerd voor mogelijke overdracht of archivering bij PrisonLAW.

Stichting DutchAdvocates was beschikbaar voor overdracht vanaf 1 januari 2019 en kon zaken van Stichting PrisonLAW op haar verzoek overnemen als PrisonLAW het schriftelijke dossier overdroeg voorzien van onder meer een machtiging van de gedetineerde, de relevante correspondentie en een overdrachtsnotitie. Dit komt overeen met de gangbare praktijk bij overdracht van zaken in de reguliere advocatuur. In enkele dossiers was de aangeboden informatie te summier voor een verantwoorde overname.

Vraag 7

Indien DutchAdvocates terugverwijst, bent u dan bereid om deze gedetineerden de mogelijkheid te geven ondersteund te blijven door PrisonLaw en wel tegen het tarief dat DutchAdvocates betaald krijgt?

Antwoord

Gedetineerden zijn vrij in hun eventuele keus om juridische bijstand te willen blijven ontvangen van Stichting PrisonLAW. Op eigen verzoek ontvangt Stichting PrisonLAW hiervoor sinds 1 juli 2019 echter geen subsidie meer van de rijksoverheid. Sinds 1 januari 2019 kunnen Nederlandse gedetineerden in het buitenland voor aanvullende juridische ondersteuning, die wordt gesubsidieerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken, terecht bij Stichting DutchAdvocates.

Vraag 8

Indien de beweringen kloppen dat de nieuwe subsidiepartner (DutchAdvocates) consequent zaken afwijst en terugstuurt naar PrisonLaw hoe valt dit te rijmen met uw standpunt dat Nederlandse gedetineerden in het buitenland recht hebben op gepaste en kwalitatief goede juridische bijstand? (2)

Antwoord

Zie mijn antwoorden op vraag 1, 2, 5 en 6.

Vraag 9

Klopt het dat ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken cliënten van PrisonLaw onder druk zetten om over te stappen naar DutchAdvocates? Welke verklaring heeft u hiervoor? Bent u het met ons eens dat dit in strijd is met het gedragsrecht en het recht op een vrije keuze van advocaat?

Antwoord

De keuze van Nederlandse gedetineerden in het buitenland om aanvullende juridische ondersteuning uit Nederland in te roepen van Stichting PrisonLAW, Stichting DutchAdvocates of welke advocaat dan ook, is volledig vrij. Uiteraard, en op aansporing van de Kamer, informeert het ministerie van Buitenlandse Zaken Nederlandse gedetineerden in het buitenland, geheel vrijblijvend en transparant, over de aanvullende juridische ondersteuning die mogelijk wordt gemaakt door de subsidie van de Nederlandse rijksoverheid.

Vraag 10

Hoe bent u van plan deze misstanden op te lossen en de juridische bijstand aan de in het buitenland gedetineerde Nederlander op korte termijn te verbeteren?

Antwoord

Op basis van hetgeen ik uw Kamer hierboven heb meegedeeld, ben ik van mening dat er geen misstanden zijn.

Vraag 11

Op welke datum wordt de subsidietender voor 2020 openbaar gemaakt?

Antwoord

De publicatie in de Staatscourant van het subsidiekader ‘gedetineerdenbegeleiding buitenland 2020-2023’ staat gepland op 18 juli 2019.

Vraag 12
Kunt u deze vragen een voor een en binnen drie weken beantwoorden?​

Antwoord

Ja.

1) https://wetten.overheid.nl/BWBR0038401/2019-01-04 650.000 euro – 120.000 euro aan PrisonLaw maakt 530.000

2) Kamerstuk 30 010, nr. 40


Gerelateerd

Gedetineerdenbegeleiding Buitenland

Het bericht ‘Nederlander in buitenland moet op pad voor extra check DigiD’

Door de Nederlandse Ontwikkelingsbank FMO gefinancierde misstanden

Het betrekken van Nederlanders in het buitenland bij de verbetering van het postennetwerk en consulaire dienstverlening

Het bericht ‘Politiechef wil meer agenten in buitenland’

Het bericht dat de korpschef meer agenten naar het buitenland wil sturen

Het uitzonderen van Nederlanders in het buitenland bij het kiezen van de Eerste Kamer

Omkoping door Nederlandse bedrijven in het buitenland

© 2017-2019 Tweedemonitor

Contact: Info [at] tweedemonitor.nl